Handel in effecten

Beleggen is risicovoller dan sparen. Je weet van tevoren niet welk rendement je gaat behalen. Maar niet elke belegging heeft hetzelfde risico. In het algemeen geldt dat er een verband is tussen de hoogte van het verwachte rendement en de hoogte van het risico. Er zijn vier soorten effecten: obligaties, aandelen, opties, fondsen en warrants.

Obligaties
Een obligatie is een schuldbewijs voor een lening. De belegger in obligaties leent zijn geld aan de overheid, semi-overheid of aan het bedrijfsleven. De rentevergoeding voor deze lening staat meestal al vast: de couponrente. Bovendien wordt de hoofdsom van de obligatie op een vooraf vastgestelde datum door de uitgever van de obligatie weer terugbetaald: de lossingsdatum. Met de handel in obligaties loop je weinig risico, omdat je vrij zeker weet wat het zal opbrengen.

Aandelen
Een aandeel is een eigendomstitel van een bedrijf. Als je een aandeel koopt, word je voor dat deel eigenaar van het betreffende bedrijf. Alle bezitters van de aandelen van een bedrijf zijn samen de aandeelhouders, en zijn dus ook gezamenlijk eigenaars van het bedrijf. Als aandeelhouder deel je in de voor- en tegenspoed van de onderneming. Je hebt recht op een winstuitkering (dividend). Van tevoren weet je niet hoeveel winst een onderneming gaat maken. Hoe hoog het dividend zal zijn, is dus een kwestie van afwachten. De handel in aandelen brengt meer risico's met zich mee dan de handel in obligaties.

Opties
Een optie is het recht om een onderliggende waarde van bijvoorbeeld een aandeel te kopen ('calloptie) of te verkopen ('putoptie') tegen een prijs die vooraf is bepaald ('uitoefenprijs'). Als je een optie neemt, dan betaal je daarvoor een premie, de zogenaamde optiepremie. Je bent niet verplicht om de optie ook daadwerkelijk uit te voeren. De optie geldt gedurende een bepaalde periode ('looptijd'). Opties hebben vrijwel altijd betrekking op een set van 100 aandelen. Bij callopties hoop je op een koersstijging, omdat je dan je aandelen waarvoor de optie gold kunt verkopen voor een hogere prijs dan de uitoefenprijs. Bij putopties geldt precies het omgekeerde: je hoopt op een koersdaling, zodat je de aandelen kunt kopen voor een lagere prijs dan de actuele koers.

Fondsen
Beleggingsfondsen beleggen het geld van beleggers die participeren in het fonds. Vooraf laten ze weten welke strategie ze daarbij zullen volgen. Er bestaan talloze beleggingsfondsen. Zo zijn er fondsen die zich richten op een specifieke bedrijfssector of een specifiek werelddeel. Anderen beleggen met een mix van aandelen en obligaties. Elk beleggingsfonds kent een eigen combinatie van risico en rendement. Beleggen via een beleggingsfonds is meestal minder risicovol dan beleggen in losse aandelen.

Warrants
Warrant lijken op opties omdat ze eveneens geen directe contante waarde vertegenwoordigen. Ook hier gaat het om van financiële waarden afgeleide producten. Het belangrijkste verschil tussen opties en warrants is dat de opties door de beurs uitgegeven worden, terwijl warrants meestal van een onderneming of financiële instelling afkomstig zijn. Als koper van een warrant heb je het recht, maar níet de verplichting, om binnen de geldigheidsduur van de warrant, financiële waarden te kopen (‘call’) of te verkopen (‘put’) tegen een vooraf bepaalde prijs (‘uitoefenprijs’). Je hoeft dus niet te kopen of te verkopen. De premievoor een warrant is dan ook slecht een deel van de onderliggende waarde. Na beëindiging van de looptijd verliest de warrant zijn waarde. De handel in warrants is qua risico vergelijkbaar met die in opties.